چکیده

Z‑Score آلتمن ابزاری ثبت‌شده برای تخمین ریسک ورشکستگی است. با ترکیب چند نسبت مالی ساده (مانند نسبت سرمایه در گردش به دارایی‌ها، سود انباشته، سود عملیاتی و نسبت ارزش بازار به بدهی‌ها) نتیجه‌ای عددی تولید می‌کند که نشان‌دهندهٔ احتمال ورشکستگی شرکت در دوره‌های آتی است.

ورودی‌های لازم برای ماشین حساب

• دارایی جاری (Current Assets)
• بدهی جاری (Current Liabilities)
• کل دارایی‌ها (Total Assets)
• سود انباشته (Retained Earnings)
• سود عملیاتی (EBIT)
• ارزش بازار حقوق صاحبان سهام (برای شرکت‌های عمومی)
• حقوق صاحبان سهام دفتری (برای شرکت‌های خصوصی)
• کل بدهی‌ها (Total Liabilities)
• فروش/درآمد (Sales / Revenue)

نحوهٔ عملکرد

فرمول آلتمن برای شرکت‌های عمومی و نسخهٔ اصلاح‌شده برای شرکت‌های خصوصی بر اساس ضرایبی است که روی نسبت‌های کلیدی مالی ضرب می‌شوند. خروجی Z‑Score سپس در یکی از سه ناحیهٔ «امن»، «هشدار» یا «بحرانی» دسته‌بندی می‌گردد.

تفسیر نتایج

• ناحیه امن: Z بالا — احتمال ورشکستگی پایین
• ناحیه هشدار: Z میانی — نیاز به بررسی بیشتر
• ناحیه بحرانی: Z پایین — ریسک بالای ورشکستگی

محدودیت‌ها و هشدارها

این مدل برآوردی است و به کیفیت داده‌ها، صنعت، و شرایط اقتصادی بستگی دارد. Z‑Score یک پیش‌بینی قطعی نیست و باید همراه با تحلیل‌های کیفی و دیگر نسبت‌های مالی استفاده شود.

ارجاعات و منابع

برای مطالعهٔ بیشتر و مرجع پایه‌ای، می‌توانید به مقالهٔ تعریفی در Investopedia — Altman Z-Score مراجعه کنید.